Welcome to Panglao Marine Biodiversity Project 2004 Website!

MARINE SPECIES RICHNESS IN THE CONTEXT OF THE
INDO-PACIFIC BIODIVERSITY GRADIENT

ABSTRACT DESCRIPTION IN VISAYAN
ABSTRACT DESCRIPTION IN ENGLISH
ABSTRACT DESCRIPTOIN IN FRENCH

Marine species richness in the context of indo-pacific biodiversity grandient

Gitawag usab sa hamubong ulohan nga pangalo marine biodiversity project mga tig-pasiugda ning proyektoha university of san carlos (USC), Cebu City Museum National D'Histoire Naturelle (MNHN), Paris, France

USNA MAN KINING PROYEKTOHA?

Ang maong proyekto manukiduki sa nag kalinlaing matang o species sa mananp dagat nga nakategooriya sa grupo nga Mollusca ug Crustacea. Apil sa grupo nga Mollusca mao ang mga kinhasonug mga paryente niini nga walay bayaanan sama sa suso ug tipaklong sa atong pinulongang Binisaya. Sa grupo nga Curstacea, ang pagatutokan tungod sa ilang kaabunda ikoparar sa ubang grupo sa mananap datat. Danghan na suab ang mga panukiduki mahitungond niining mga mannanpa nga na-publikar na sa nagkalain-laing sayantipikong basahon sa tibuok kalibutan.

Kining pagduki-duki nga pagahimuon diha sa dadagatan sa Panglao bigase sa napublikar nga nga kasayuran nga ang rehiyon sa INdo-Pacifico, diin ang Pilipinas nahimutang, anaa sa sentro sa gitawag ug Marine Biodiversity sa tibuok kalibutan. Kini nagpasabot nga dinhi sa atong rehiyon ang pinaka-abunda sa kinabuhing dagat- ma-isda man, ma-corals man, ma-lumot man, ma-lusay man ug uban pa. Sa panukiduki nga gihimo usab sa mga sayantipiko nga taga-Pransya didto sa Pacifico, nasuta nga kining maong kadagatan didto aduna lamay gidaghanon sa kinhason nga duol sa 500 species, didto sa may pinaka-sidlakang bahin sa Pacifico (New Caledonia ug Loyalty Islands). Kining mga lugara aduna lamay duol sa 300 kuadro kilometro. Kining gidaghanona sa specieis sa mga kinhason didtong dapita mas daghan pa sa mga kinhason didto sa Europa nga aduna lamay susamang gidak-on. Ang teyoriya (theory) karon mao nga ang gidaghanon sa kinhason sa Pilipinas, nga gitawag usab nga "biodiversity hotspot region". Kining maong teyoriya maoy basihan sa gitawag ug "Indo-Pacific Biodiversity Gradient" dili lang sa kinhason kun dili mao usab sa mga insekto ug mga tanom nga anaa sa mama.

NGANONG SA PANGLAO MAN KINING PANUKIDUKIA PAGAHIMUON?

Ang Panglao maoy napiling lugar niining maon proyekto tungod sa mga mosunod nga katarungan:

1. Ang Panglao adunay nagkalain-laing matang sa mga puy-anan sa mananap sa dagat, sama sa kagasangan (coral reef), abunansya sa tanum dagat (seagrass ug seaweed beds), mga bunbunon nga lugar (sandy beds), lapukon nga lugar (muddy bottom), kabakhawan (mangrove communiyt), mabaw ug halawom ug kantilado nga lugar (shallow and deep and steep slopes), ug uban pa.

2. Ang Panglao may maayong lohistiko alang sa mga partisipante nga naga-gikan sa nagkalain-laing nasod; may mga kapuy-an nga dili halayo sa dagat diin ang panukiduki pagahimuon; adunay maayong inprastruktura sa komunkikasyon, sama sa long distance telphone ug internet; ug haduol ra usab ang Panglao sa Cebu diin hamutang ang Mactan Cebu International Airport aron sa kasayon sa mga taga-laing nasod.

3. Ang Panglao, labaw sa tanan, naila na sa tibuok kalibutan nga maoy gigikanan o tinubdan sa nagkalin-laing kihnhason nga naa nahipatik usab sa mga libro mahitungod sa kinhason. Tingali nakadungog na kamo sa mga kinhason nga pipasidungog sa pangalan ni Mr. Quirino Hora. Bag-o pa lang adunay kasag nga gipangalan pasdungog sa presidente karon sa Holy Name University nga nakiadto naila nga Divine Word College.

Aduna bay destruksiyon sa atong amrine ecosystem nga mahitabo sa kagamiutan sa pagkolketa sa mga kinhaons sa nagkalain-laing puy-anan niini kun ang maong proyekto magsugod na?

Ang tubag: wala, o kun aduna man, minimal ra kaayo. Paninguhaon hinuon sa mga partisipante nga dili mahitabo ang distruksiyon gumikan sa pagpangolekta. Mas dako kaayo ang disturksiyon nga mahimo sa usa ka dinamitero ug sa eyanide fishing sa atong kagasangan kay sa posibling mahitabo ning proyektoha.

Asa man padulkong ang mga nakolekta nga mga kinhason ug mga kasag nga makuha sa among proyketo ug unsa man usab ang ma-ani ning maong panukduki alang sa mga Bol-anon?

Ang mga nagkalain-laing matang sa maong mga mananap, paga-ilhon sa mga nailang espesiyalista sa kinhason ug kasag sa tibuok kalibutan, ang uban kanila mokuyog ning proyektoha. Kay daghan man unya usab ang dili mailhan sa sinugdanan ning mga koleksiyona, ipadala kini sila ngadto sa mga museum sa Europa, sa Amerika, ug sa Singapore diin adunay espesiyalista o sayantipiko nga naguton niini. Ug mailhan o mahtagan na knin sila ug mga pangalan, bahinon na ang maong mga koleksiyon mao ang National Museum sa Pilipinas nga maoy gitugyanan sa atong gobyiern o nga depository sa mga koleksiyong mananap ug tanum. Aduna usab tingale parte nga ipadala sa Bohol aron magsilbi kining inyong maaninaw. Kini hinuon mag-agad lang kung adunay daghang susama nga matang sa kada kinhason nga mapanganlan.

UNSA MAN LAING BENEPESYO NGA MAKUHA GUMIKAN NING MAONG PANUKIDUKI?

Posible nga adunay mga bag-ong matang o species sa kinhason ug kasag nga mapangalan atol sa maong proyekto ug kini posibleng pagahinganlan pasidungog sa lugar diin kini makita o makuha. Dili unya kita masuprisa nga adunay bag-ong kinhason o kasag nga nganlan sa species nga "boholensis"! Nagpasabot usab kini sa posibilidad sa pag-ila sa mga bag-ong species nga posibleng dinihi lang sa Bohol makita isip usa ka "endemic species" ug magdala unya kini ug garbo usab sa atong isla sa Bohol. Mao kini ang sayantipikanhong aspeto sa maong proyekto.

Sa ekonomikanhong aspeto usab, tungod